Olecko, dawniej znane jako Treuburg, doświadczyło ogromnych zniszczeń w wyniku działań wojennych oraz po wkroczeniu Armii Czerwonej. Proces odbudowy i zasiedlania zrujnowanego terenu rozpoczęli pierwsi polscy osadnicy oraz repatrianci. Ostatecznie w maju 1946 roku administracyjnie zatwierdzono obecną nazwę Olecko, co symbolicznie zakończyło okres powojennej dwuwładzy i niepewności.
NotebookLM
Pod koniec 1944 roku i na początku 1945 roku Olecko (wcześniej nazywane Treuburgiem) przeszło dramatyczne zmiany, zaczynając od ewakuacji ludności niemieckiej i niszczycielskich nalotów.
Mieszkańcy Prus Wschodnich w czasie zimowej ewakuacji. Treuburger Heimatbrief Nr. 28, Winter 1994/95. S. 72. Grafika opracowana cyfrowo (labs.google.com).
Gdy w styczniu 1945 roku do miasta wkroczyła Armia Czerwona, centrum było niemal całkowicie wyludnione i trawione przez pożary. Zniszczenia były ogromne – wokół rynku spłonęła większość domów (z 77 ocalało tylko kilka), a miejska infrastruktura, taka jak wodociągi, gazownia i elektrownia, przestała działać.
Płonące Olecko zimą 1945 r. Grafika opracowana cyfrowo (labs.google.com).
Wiosną 1945 roku do miasta przybyli pierwsi polscy urzędnicy, a 3 czerwca odbyła się uroczystość przekazania władzy przez radzieckiego komendanta polskiemu staroście. Mimo to wojska radzieckie stacjonowały w mieście aż do września 1945 roku, wywożąc w tym czasie wiele zagrabionych mebli, maszyn i zwierząt. W zrujnowanym mieście zaczęli osiedlać się polscy pionierzy, głównie z okolic Suwałk i Augustowa, którzy musieli od zera remontować zniszczone domy i gospodarstwa.
Pracownicy byłego Starostwa i Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w Olecku. Jordan-Lubierzyński F., Ziemia Olecka z bliska i z daleka, Białystok-Olecko 1970. Grafika opracowana cyfrowo (labs.google.com).
Choć życie w pierwszych miesiącach było bardzo trudne z powodu braku narzędzi, energii i żywności, pierwsi rzemieślnicy – tacy jak piekarze, szewcy czy stolarze – szybko uruchomili swoje warsztaty. Organizowano pierwsze szkoły, opiekę medyczną i urzędy, a oficjalna polska nazwa Olecko została ostatecznie zatwierdzona w maju 1946 roku.
Odbudowa miasta po wojnie przypominała układanie ogromnej mozaiki z potłuczonych kawałków, gdzie nowi mieszkańcy musieli dopasować swoje życie do ruin, które zastali, by powoli stworzyć z nich spójną całość.
Przeczytaj więcej o latach powojennych w Olecku:
https://olecko.info/aktualnosc-81-lata_powojenne_w_olecku.html
