Menu
Kalendarium wydarzeń
Ankieta
Multimedia
Szlak nr 16, pieszy i rowerowy, „Na Szeską Górę”. Znaki...
Szlak nr 16, pieszy i rowerowy, „Na Szeską Górę”. Znaki fioletowe: Olecko – Sedranki – Babki Oleckie – Lenarty – Biała Olecka – Monety – Szarejki – Guzy – Szeszki – Golubie Wężewskie – Wężewo – Sokółki – Czukty – Barany – Olszewo – Jez. Sedraneckie – Sedranki – Olecko (55,5 km).

Pełna nazwa: Na Szeską Górę – filar mazurskiego świata
Zarządzający szlakiem: Urząd Miejski w Olecku.
Rok pierwszego znakowania szlaku: 2000 r.
Rok ostatniego znakowania, stan oznakowań: 2006 r., stan dobry
Opis i wytyczenie w terenie: Zbigniew Sienkiewicz i Stefan Czajkowski.

Krótki opis krajoznawczy:
szlak prowadzi do Szeskiej Góry, drugiego (po Dylewskiej Górze) wzniesienia północnej Polski na wschód od Wisły. Z punktów widokowych obserwujemy zróżnicowane ukształtowanie powierzchni, poznajemy źródła rzeki Legi, pojęcie wododziału. Tuż przy trasie znajduje się Rezerwat „Cisowy Jar”, położony  w kilku wspaniałych wąwozach. Warto poszperać w terenie i odszukać stare, pojaćwieskie grodzisko. Przy trasie zabytki architektoniczne - pałac w Białej Oleckiej i kościół w Szarejkach.


Stopień trudności i przydatność dla innych form turystyki:
szlak łatwy, miejscami uciążliwy. Może być wykorzystywany do turystyki pieszej, konnej i samochodowej, dużymi odcinkami może być szlakiem narciarskim. Najtrudniejszy odcinek to stary gościniec między Szarejkami i Guzami oraz teren leśny przy Cisowym Jarze. Turystom samochodowym zaleca się zaniechanie jazdy zgodnie z opisem i ułożenie na jego podstawie i mapki szlaku własnej drogi. Szlak przydatny w całości do turystyki narciarskiej i konnej.


Km rosnąco

Opis przebiegu szlaku

[Numery obiektów krajoznawczych zaznaczonych na mapie]

Długość odcinka [km]

Nawierzchnia*

Mała infrastruktura

do ustawienia

0,0

Trasę rozpoczynamy przy kamiennym mostku nad Legą przy jej wypływie z jeziora [501], poruszamy się zgodnie ze znakami fioletowymi. Za mostkiem skręcamy w lewo, w stronę jeziora i jedziemy nadjeziorną Wiewiórczą Ścieżką. „Wiewiórcza Ścieżka” [568] - ścieżka przyrodniczo- turystyczna biegnąca wokół jeziora Oleckie Wielkie, wiedzie do ośrodka wczasowego Dworek Mazurski.

2,8

Ż


0,1

Po prawej Jezioro Oleckie Wielkie [569]. Jest to najgłębsze jezioro Ziemi Oleckiej – ma ponad 45 m głębokości. Przez jezioro przepływa Lega, aby potem przeciąć całe miasto i podążyć do Bagien Biebrzańskich poprzez Jeziora Selmęt i Rajgrodzkie. Mijamy po lewej drewniany hangar Oleckiego Klubu Wodnego.




0,2

Za hangarem Chata Mazurska [570], wcześniej galeria, teraz bar.




0,25

za nią ośrodek wypoczynkowy Skarpa [571] z restauracją, smażalnią ryb i barem.




0,5

Nieopodal znajduje się plaża miejska [572] z molo i tzw. „Skocznią”- charakterystyczną wieżą do skoków. Plaża strzeżona - szatnie, sprzęt pływający, boisko do siatkówki plażowej, kawiarnia.




0,6

Za plażą miejską znajduje się również strzeżona „Dzika plaża” [573]. Zagłębiamy się w nadbrzeżny las.




1,5

Tajemnicze tunele [574] widoczne na trasie to przepusty pod olbrzymim nasypem zbudowanej w 1911 r. Oleckiej Kolejki Wąskotorowej.




2,5

Wjeżdżając na starą drogę asfaltową, na lewo, u stóp zalesionej Sedraneckiej Góry [575] obejrzeć można betonowe przyczółki wiaduktu, konstrukcji typowej dla tej linii. Szerokość toru wynosiła 1000 mm. Ten rozstaw torów gwarantował komfort podróżowania. Na zboczu góry pozostałości bunkra z czasów pruskich.




2,8

Północny kraniec jeziora Oleckie Wielkie, wyjeżdżamy na szosę Olecko- Suwałki i zachowując należytą ostrożność poruszamy się w kierunku Suwałk (w prawo 300 m). Teren pola namiotowego [576] - plaża, kąpielisko, WC, natryski, sprzęt pływający, miejsce na ogniska, boiska siatkówki plażowej, bar.

0,5

A


3,0

Skręcamy w lewo na nasyp wąskotorówki. Jedziemy w kierunku Sedranek. Nad Legą znajduje się ich cmentarz rodowy rodziny von Lenskich (widoczna z nasypu po lewej kępa drzew) [577].

0,8

Ż


4,1

Skrzyżowanie z drogą w Sedrankach. Sedranki [578] istniały już w 1576 roku. W XVII i XVIII wieku była to wieś królewska, zarządzana przez władze skarbowe, które ulokowały tu swe powiatowe agendy. Według rejestru z 1640 roku Sedranki miały młyn państwowy z dwoma kamieniami młyńskimi. Dziś młyn jest własnością prywatną.

2,0

Ż


4,6

Po lewej meandry Legi [579] .




6,1

Skrzyżowanie z drogą w Pieńkach, jedziemy w lewo. Przy skrzyżowaniu plac po przystanku kolejki Pieńki. Nie opodal znajduje się grodzisko pojaćwieskie [580] „Zamkowa Góra” („Szwedzki Szaniec”), a nieco dalej Dąbrowa Góra.

1,1

Ż

Wiata

7,2

Dojeżdżamy do asfaltowej szosy w Babkach Oleckich i skręcamy w prawo. Babki Oleckie [581] – wieś rozłożona w dolinie Legi, płynącej w tym miejscu wspaniałymi meandrami. Sklep, PKS.

0,6

A


7,8

Z prawej pomijamy szosę Babki Oleckie - Plewki.

3,2

A


11,0

Lenarty, za mostem na Ledze przy przystanku PKS, obok sklep, skręcamy w lewo i jedziemy torowiskiem wąskotorówki. We wsi Lenarty [582] znajdują się dwór i park z pierwszej połowy XIX w. Aleja drzew prowadzi do dawnego cmentarza, po którym pozostało tylko kilka okazałych drzew, widocznych z nasypu wąskotorówki. Dworek w Lenartach - Wieś Lenarty usytuowana około 10 km na północ od Olecka. Majątek ziemski powstał z nadania księcia Albrechta dla Baltazara Zengera jako majątek Kujawa z ziemią nad rzeką Białą - Lenarty. W XVII i w XVIII wieku. majątek był w posiadaniu polskiej szlachty; byli to: Kraińscy, Więckowscy, Ciesielscy. Dwór wzniesiono w Lenartach, a majątek Kujawa stał się folwarkiem. W końcu XIX i w XX wieku należał do rodziny Wachsmann. Obszar własności ziemskiej wraz z jednym folwarkiem obejmował 687 ha, w majątku funkcjonowała gorzelnia, zajmowano się ogrodnictwem na skalę przemysłową. Z dawnego, dużego założenia pozostał zaniedbany, ale mimo wszystko interesujący architektonicznie dwór i niewielki park usytuowany po stronie północnej dworu. Budynek wzniesiony w pierwszej połowie XIX w., zlokalizowany na wzniesieniu. Elewacja frontowa od strony dawnego podwórza. Podjazd reprezentacyjny, omurowany. Budowla założona na rzucie prostokąta, parterowa ze ścianką kolankową, przekryta dwuspadowym dachem. Na osi elewacji obustronny trójosiowy ryzalit, zamknięty trójkątnym szczytem ze sterczynami na narożach. Od frontu na sterczynach ozdobne akroteriony. Od frontu na osi ganek wsparty na czterech filarach, od strony parku duży taras i cztery filary pierwotnie podtrzymujące zapewne taras na piętrze. W kierunku wschodnim od zespołu prowadzi aleja lipowa na dawny cmentarz dworski.
Po lewej widok na kościół w Judzikach i Jezioro Białe (obecnie stawy) przez które przepływa Lega. Jezioro Białe to dawne stawy w dolinie Legi, miejsca lęgowe ptactwa wodnego. Można obserwować polujące tu błotniaki stawowe, widuje się też orliki krzykliwe wpisane do Czerwonej Księgi jako gatunek zagrożony.

1,2

Ż


12,2

Droga żwirowa Lenarty - Biała Olecka, skręcamy w lewo.

0,2

Ż


12,4

Wiadukt byłej kolejki wąskotorowej, dobry punkt widokowy [583] na pozostałości jeziora Białego.

0,5

B

Wiadukt-platforma

12,9

Po prawej znajduje się pałac w Białej Oleckiej, my jedziemy na wprost. Przy kończących się po lewej stawach (koniec drogi brukowanej) rozwidlenie dróg - jedziemy w prawo pod górkę, lewa odnoga okrąża stawy. Biała Olecka [584] - dawny zespół pałacowo-parkowy w Białej Oleckiej z elewacją frontową zwróconą na północny zachód i rozległą częścią gospodarczą, położony około 14 km na północ od Olecka. Pięknie usytuowany nad rozlewiskami rzeki Lega. W tym miejscu w 1562 r. książę Albrecht nadał dobra rycerskie Jerzemu von Diebes, w 1695 r. mieszkał tu Gotard von Buddenbrock, major wojsk polskich. W XVIII wieku w Białej Oleckiej rezydowała polska szlachta, Semkowscy i Warkojowie. Od około połowy XIX wieku dobra należały do Tolsdorffów. Rezydencja usytuowana jest między niewielkim parkiem a obszernym podwórzem gospodarczo-inwentarskim. Pałac w stylu neobarokowym zbudowany dla rodziny Tolsdorff w początkach XX wieku. Obszerna dwukondygnacyjna budowla, wzniesiona na planie prostokąta z wielobocznymi wieżyczkami na narożach od frontu przykryta wysokim dachem czterospadowym. W elewacji frontowej taras przed wejściem głównym, podtrzymywanym przez cztery kolumny. Pałac został spalony podczas I wojny światowej, lecz odbudowany prawie według pierwowzoru, zmieniono tylko otwory okienne na mniejsze. W 1926 r. należał do Fritza Tolsdorff. Do dziś zachowały się imponujących rozmiarów zabudowania gospodarcze i inwentarskie. W latach trzydziestych majątek przeszedł na własność Leo Brodowskiego, który w okresie Trzeciej Rzeszy organizował w pałacu roczne obozy szkoleniowe dla młodzieży z dużych miast (Hitlerjugend). Pałac nie został zniszczony podczas II wojny światowej, a na obszarze majątku utworzono państwowe gospodarstwo rolne, w pałacu funkcjonowały biura i mieszkali pracownicy zakładu. Po wyeksploatowaniu został opuszczony, spłonął w latach osiemdziesiątych. W 1990 r. pałac już w stanie ruiny został kupiony przez prywatną osobę. Po raz drugi w historii został odbudowany zgodnie z pierwowzorem, pozostaje jeszcze w stanie surowym. Do dziś robi wrażenie. Zachował się stary warsztat mechaniczny i przed pałacem słupy bram wjazdowych, podjazd konny pod schody pałacowe oraz miejsce na kwietnik przed budynkiem. Obok – wolno stojący dom zarządcy.  Za budynkami gospodarczymi znajduje się teren byłej stacji kolejki wąskotorowej.

2,5

Ż


15,4

Jezioro Czarne [585] - urokliwe i tajemnicze o niedostępnych brzegach, dł. 1650 m, szer. 450 m. Gnieżdżą się tu kormorany. 50 m na lewo miejsce do kąpieli. My jedziemy na wprost.

0,9

Ż

Platforma

16,3

Droga przez wieś Monety, skręcamy w prawo.

0,6

B


16,9

Koniec Monet, w prawo prowadzi droga do Gorczyc, my jedziemy asfaltem w lewo. Monety – wieś położona nad Legą Na wzgórzach funkcjonował niegdyś wiatrak i cegielnia, z której pozostał tylko komin i nasypy cegielnianej kolejki. Po obu stronach szosy wyrobiska gliny.

1,2

A


18,1

Skrzyżowanie z szosą Olecko - Gołdap, które przejeżdżamy na wprost i asfaltową drogą jedziemy do Szarejek. PKS.

1,9

A


20,0

Przed kościołem w Szarejkach, rozwidlenie, szlak prowadzi w prawo, lewa odnoga to jego skrót. Szarejki [586] – kościół gotycki z XVI w., w nim późnobarokowy ołtarz (1720 r.) rzeźbiony przez Pfeffera z Królewca.

1,0

B


21,0

W lewo odchodzi droga do widocznego gospodarstwa, my jedziemy na wprost. Za chwilę po prawej bagienne rozlewiska. W tym miejscu rozpoczyna swój bieg Lega. Źródła Legi [587] znajdują się w jeziorkach w okolicach Borysewa, na północ od nieco trudniejszego odcinka trasy po zapomnianym gościńcu z Szarejek do Guz. Warto jednak pojechać tą drogą, ze względu na rozległe widoki fantastycznie ukształtowanej okolicy. Nie bez powodu mówi się o tych terenach „Mazury Garbate”.

0,3

Ż


21,3

Droga poprzeczna, jedziemy w prawo.

1,5

P


22,8

Punkt widokowy [588], teraz rozumiesz dlaczego Mazury Garbate.

1,2

P

Wiata- platforma

24,0

Guzy, szosa asfaltowa Kowale Oleckie - Dunajek, jedziemy przez szosę na wprost. Wieś Guzy – nazwa pochodzi od wzgórza Guz (256 m n.p.m.), na którym ukryty jest rezerwat „Cisowy Jar” utworzony w 1937 r. w celu ochrony cisa na północno-wschodniej granicy jego zasięgu. Cisy rosną tu w głębokim na 20 metrów i długim na 900 m jarze. Największy okaz cisa znajduje się jednak poza terenem rezerwatu – warto poszukać – bo ma ponad metr w obwodzie, co jak na cisy, należy do wymiarów rekordowych. Przystanek PKS.

1,6

P


25,6

Tablica informacyjna rezerwatu „Cisowy Jar” [589] – szczegółowy opis i mapa rezerwatu.

0,6

P


25,7

Tablica „Cisowy Jar”, skręcamy w prawo do lasu, ścieżka w lewo prowadzi do głównego jaru rezerwatu, zachęcamy do zwiedzenia. Odcinek ten wygodniej jest pokonać pieszo. Po około 200 m wyraźnie zaznaczona droga w prawo, po następnych 200 m na drodze poprzecznej w lewo, przed nami jeziorko.

0,4

P


26,1

Magiczne Jezioro, w lewo, po objechaniu jeziorka droga pnie się między dwoma drzewami w górę. Jezioro Magiczne [590], z którego wody wypływają na dwie strony świata, na północ ku dorzeczu Pregoły, a na południe do sieci rzecznej Wisły. Legenda mówi, że wszystko to co się rozdzieliło, tęskniąc za sobą, kiedyś ponownie się połączy tak jak wody z jeziorka na Magicznej Przełęczy.

0,4

P


26,5

Na szczycie wzniesienia punkt widokowy [591], odsłania się Szeska Góra.

0,3

P

Platforma- wiata

26,8

Po zjechaniu ze wzniesienia szosa brukowana do Szeszek, skręcamy w lewo.

0,6

A


27,4

Droga poprzeczna, skręcamy w prawo.

0,9

B


28,3

Rozwidlenie, obok znajduje się pozostałość po pomniku pamięci ofiar I Wojny Światowej, jedziemy w lewo. Jadąc prawym rozwidleniem Wielkim Szlakiem Mazur Garbatych lub przez Rudzie dojedziemy do Tatarskiej Góry i przez Gołdap do Puszczy Rominckiej.

0,4

Ż


28,7

Podnóże Szeskiej Góry, na niższym wierzchołku, od drogi na której jesteśmy, dobrze zachowany stary cmentarz ewangelicki. Jedziemy cały czas drogą główną na wprost. Szeska Góra [592] (309 m n.p.m.) – druga pod względem wysokości po Górze Dylewskiej (312 m) góra Pojezierza Mazurskiego, a trzecia po Wieżycy (329 m) na całym Niżu Polskim. Zawsze stanowiła cel wycieczek. Na górze pokrytej lasem znajdziemy okazy cisów, szczyt góry wznosi się 50-60 m nad otaczającymi go dolinami.

2,4

Ż

Wiata

31,1

Droga brukowana, początek Golubi Wężewskich, skręcamy w lewo, wjeżdżamy na asfalt i jedziemy asfaltem na wprost. PKS.

4,4

A


35,5

Szosa asfaltowa Kowale Oleckie - Dunajek w Wężewie, skręcamy w prawo. Przed Sokółkami mijamy z prawej drogę do Czerwonego Dworu (Puszcza Borecka). Wężewo [593] – dawny majątek rycerski w dolinie Wężówki, ze znacznie przebudowanym dworem i zniszczonym parkiem. Przystanek PKS.

2,1

A


37,6

Skrzyżowanie w Sokółkach [594], jedziemy na wprost, na rozwidleniu zjeżdżamy z asfaltu w lewo i jedziemy główną drogą na wprost. Sklepy, PKS.

3,4

Ż


41,0

Skrzyżowanie w Czuktach, w prawo przez wieś, przy ostatnim zabudowaniu (dawna szkoła) rozwidlenie - skręcamy w lewo, a na następnym w prawo (lewa odnoga prowadzi do widocznego gospodarstwa).

2,1

P


43,1

Barany [595], na szosie Cichy- Duły skręcamy w lewo i jedziemy do Olszewa. Przy drodze do Cichego spotkamy słup starego drogowskazu. PKS.

4,4

A

Wiata

47,5

Olszewo, dalej asfaltem na wprost, przy budynku byłej szkoły dochodzi do nas droga skrótu trasy. Po prawej malowniczy zespół jezior olszewskich: Jez. Gordejskie z wyspą, Boczne, Głębokie i Olszewskie (wypływa z nich strumień Ostrówka), miejsce gniazdowania ptactwa wodnego. Sklep, PKS.

2,5

A


50,0

UWAGA ! W niewielkiej odległości od siebie odchodzą w lewo dwie drogi żwirowe, na drugiej skręcamy w lewo. Po około 250 m rozwidlenie, po lewej, niewidoczne z naszej drogi Kuliste - ukryte w polodowcowej rozpadlinie piękne jezioro o niedostępnych brzegach. My skręcamy w prawo i jedziemy cały czas główną drogą na wprost.

1,7

P


51,7

Skrzyżowanie w lesie, jedziemy na wprost – jedziemy wysokim brzegiem Jeziora Sedraneckiego, po stromym zjeździe po lewej prowadzi droga na malowniczo położone wzniesienie, miejsce wypoczynku. Poruszając się brzegiem zobaczymy ślady działalności bobrów. Dalej, po lewej, przy transformatorze zjazd do ośrodka wypoczynkowego- camping, plaża, bar, sauna, boisko do siatkówki.

2,2

P


53,9

Po wyjechaniu z lasu mijamy samotne gospodarstwo przed którym odchodzi droga w prawo - prowadzi do Olecka, my na wprost. Po lewej Jezioro Sedraneckie.

1,1

P


55,0

Szosa Olecko- Gołdap, skręcamy w lewo.

0,5

A


55,5

Jesteśmy przy byłym młynie w Sedrankach [596] (obiekt zabytkowy). Koniec trasy.

0,8



* A – nawierzchnia bitumiczna (asfalt); B – bruk; Ż – droga gruntowa utwardzana żwirem, żużlem itp.; P –   droga gruntowa nieutwardzona (piaszczysta).

Propozycja modyfikacji przebiegu szlaku

1)W przypadku oznakowania rowerowego szlaku EGO (patrz opis szlaków planowanych, nr 6), proponuje się likwidację szlaku na odcinku Sedranki – Babki Oleckie – Lenarty – Monety – Szarejki – Szeszki. Wtedy szlak ten miałby przebieg: Olecko – Sedranki – Olszewo – Barany – Czukty – Sokółki – Wężewo – Golubie Wężewskie – Szeszki (długość 32,1 km).

2)Najtrudniejszy odcinek – stary gościniec Szarejki – Guzy wymaga możliwie szybkiej naprawy (gmina Kowale) –wyrównanie i podsypanie kolein po ciągnikach, przy pracach bardziej zaawansowanych wykonanie rowu odwadniającego na długości ok. 1 km.


3)Od miejsca lokalizacji tablicy informacyjnej Rezerwatu „Cisowy Jar” poprowadzić oznaczenie (może być znak do obiektu krajoznawczego) do grodziska i największych okazów cisa.


Statystyka szlaku:
Długości odcinków szlaku na terenie poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego


Jednostka samorządu

Długość odcinka na terenie miasta/ powiatu [km]

POWIAT OLECKI

55,5

Długości odcinków szlaku z podziałem na rodzaje nawierzchni


Rodzaj nawierzchni

Długość odcinka [km]

%

Asfalt

22,0

39,6

Bruk

4,2

7,6

Droga gruntowa utwardzana żwirem, żużlem itp.

16,4

29,6

Droga gruntowa nieutwardzona

12,9

23,2

RAZEM

55,5

100

mapa szlak 16

POWRÓT  Drukuj   Generuj PDF
Decyzja użytkownika w zakresie plików Cookie na niniejszej stronie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookie i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. W programie służącym do obsługi Internetu można zmienić ustawienia dotyczące plików cookie.Korzystanie z tego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących plików cookie oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia.