Menu
Kalendarium wydarzeń
Ankieta
Multimedia
Szlak nr 13, pieszy i rowerowy, „Ku dolinie Rospudy”. Znaki...
Szlak nr 13, pieszy i rowerowy, „Ku dolinie Rospudy”. Znaki czerwone: Olecko – Raczki Wielkie – Godziejewo – Sadłowina – Kotowina – Bolesty – Wierciochy – Wojnasy – Markowskie – Krupin – Imionki – Olecko (46 km, w EGO 30 km).

Pełna nazwa: Ku dolinie Rospudy – szlakami przemytników.
Zarządzający szlakiem: Urząd Miejski w Olecku.
Rok pierwszego znakowania szlaku: 2000 r.
Rok ostatniego znakowania, stan oznakowań: 2006 r., stan dobry.
Opis i wytyczenie w terenie: Zbigniew Sienkiewicz i Stefan Czajkowski

Krótki opis krajoznawczy:
Trasa prowadzi przez mazurskie pagórki do doliny rzeki Rospudy, od której zaczyna się nizina obejmująca południową Suwalszczyznę i Pojezierze Augustowskie. Przy przekraczaniu byłej granicy prusko – polskiej możliwość porównania różnic w budownictwie i krajobrazie tych ziem.

Stopień trudności i przydatność dla innych form turystyki:
Szlak łatwy. Może być wykorzystywany do turystyki pieszej, konnej i samochodowej, na długich odcinkach może być szlakiem narciarskim. Do narciarstwa biegowego należy wybrać dwa odcinki szlaku, biegnące przez lasy i pola, położone w znacznej odległości od ruchliwych dróg. Są one położone między 18,3 a 19,7 km oraz 21,5 a 26,2 km szlaku. Szlak w całości nadaje się do turystyki  konnej. Na odcinku do obozowiska nad jeziorem Oleckie Wielkie (od początku szlaku do 5,8 km) przejazd utrudniony turystom zmotoryzowanym.
Na 22,2 km trasy należy postawić słup do namalowania znaku.


Km rosnąco



Opis przebiegu szlaku

[W nawiasach podano numery z lokalizacją obiektów na mapie]


Długość odcinka [km]

Nawierzchnia*

Mała infrastruktura

do ustawienia


0,0

Trasę rozpoczynamy od kamiennego mostku nad Legą [501], przekraczamy go i jedziemy w kierunku zamku (ok. 150 m) i siedziby policji (300 m), a następnie cały czas na wprost ul. Mazurską i jej przedłużeniem.

2,2

A


0,15

Po przekroczeniu „Kamiennego Mostku” zobaczymy zbudowany z czerwonej cegły budynek dawnego starostwa, stojący na miejscu (1897) - zamku oleckiego (1654) [502]. Miejsce to odwiedził w 1544 r. Albrecht Hohenzollern - założyciel miasta.




0,3

Budynek dawnego Sądu Okręgowego, w którym mieści się komisariat policji [503].




0,3

Uliczka biegnąca do jeziora za budynkiem policji doprowadzi nas do Campingu PTTK [504]. Stąd możemy spojrzeć na oleckie jezioro.




0,35

Dalej znajduje się kościół [505], który od powstania w 1862 r. jest katolicki. Wieżę dobudowano ok. 1920 roku. Za kościołem ulica Mazurska [506] – zabudowania objęte ochroną konserwatora zabytków.




2,2

Szosa Olecko- Raczki, jedziemy w lewo. Po lewej widzimy południowy koniec jeziora Oleckie Wielkie.

0,5

A


2,7

Skręcamy w lewo na szosę do Krupina.

0,3

A


3,0

W lewo drogą gruntową biegnącą po wysokiej skarpie jeziora i dalej na wprost.

0,6

Ż


3,6

Na szczycie po lewej punkt widokowy [507], panorama miasta i jeziora.

0,3

Ż


3,9

Szosa obwodowa, w lewo.

0,1

A


4,0

Ponownie w lewo drogą gruntową w kierunku jeziora. Pensjonat – pomost, miejsce do kąpieli [508]. Pomijamy wszystkie drogi biegnące w kierunku jeziora i jedziemy główną drogą na wprost.

1,8

Ż


5,8

Teren pola biwakowego [509] po drugiej stronie jeziora, w prawo- do obwodówki. Pole namiotowe - toaleta, miejsce na ognisko.

0,7

Ż

wiata


Jadąc dalej brzegiem jeziora – ok. 1 km. - ośrodek wczasowy Dworek Mazurski [510].




6,5

Na obwodówce skręcamy w prawo.

0,1

A


6,6

Jedziemy w lewo żużlówką do wsi Możne.

0,2

Ż


6,8

Skrzyżowanie z drogą wiejską w Możnych, na wprost. Możne [511] - założyciel: Michał Możny, wieś- ulicówka (wieś, której domy stoją w 2 zwartych szeregach po obu stronach drogi) nad strumieniem Możanka.

0,3

Ż


7,1

Po przekroczeniu rzeczki Możanki rozwidlenie dróg, jedziemy w prawo. Po lewej stronie naszej drogi rozciągają się Przytulskie Pagórki [512] - zalesione wzniesienia za wsią Możne.

1,3

Ż


8,4

Szeroka żwirówka – w lewo.

0,8

Ż


9,2

Rozwidlenie przy niewielkim, samotnym drzewku, jedziemy w prawo pod górę. Dolina Możanki wyprowadza nas na Raczkowskie Góry- miejsce  żurawich klangorów. Tu można spotkać stada liczące po kilkadziesiąt osobników.

0,5

Ż


9,7

Szczyt wzniesienia, punkt widokowy [513], za nim polne skrzyżowanie, które przejeżdżamy na wprost.

0,3

Ż


10,0

Rozwidlenie, jedziemy prawą odnogą.

1,0

Ż


11,0

Droga asfaltowa w Raczkach Wielkich, w prawo. Raczki Wielkie [514]- wieś założona przez Marcina Raczka. Tuż za wsią przebiegała granica polsko-niemiecka.

0,1

A


11,1

Polną drogą w lewo.

1,8

Ż


12,9

Godziejewo [515], przed szosą asfaltową skręcamy na drogę polną w lewo. Tuż za wsią przekraczamy, do dziś wyraźnie widoczny, pas graniczny. Po polskiej stronie zauważalne stają się różnice w architekturze i materiałach, z których zbudowano budynki.

0,9

Ż


13,8

Rozwidlenie, jedziemy w lewo.

0,8

Ż


14,6

Rozjazd przy krzyżu w Gębalówce, jedziemy w prawo,

0,3

Ż


14,9

Skrzyżowanie przy krzyżu w Gębalówce, w lewo.

0,8

A


15,7

Na wzniesieniu punkt widokowy [516], ze szczytu widać wieże kościoła w Bakałarzewie.

1,2

A


16,9

W prawo i przez wieś Sadłowina. Ok. 1,5 km dalej funkcjonuje ośrodek wczasowy [517].

0,7

B


17,6

Koniec Sadłowiny, po lewej widać zabudowania dwóch gospodarstw, w lewo.

0,1

P


17,7

Rozwidlenie, jedziemy w prawo.

0,3

P


18,0

Po lewej drugie gospodarstwo, jedziemy na wprost do lasu.

0,3

P


18,3

Początek lasu.

0,1

P


18,4

Rozjazd w lesie - w lewo.

0,7

P


19,1

Polana leśna [518] - na wprost, jesteśmy na wysokim brzegu Jeziora Sumowo w dolinie rzeki Rospudy. Rzeka płynie z północy ku Netcie i dolinie Biebrzy i jest jednym z piękniejszych szlaków kajakowych w Polsce (dł. 102 km). Mamy też możliwość dotarcia do brzegów Jeziora Sumowo i wypływającej z niego Rospudy – możemy zejść na brzeg; to dobre miejsce do odpoczynku i kąpieli. Sumowo [519] – jezioro rynnowe o dł. 3,7 km, szer. do 400 m, gł. do 13 m na szlaku kajakowym Rospudy.



wiata

19,2

Koniec lasu.

0,5

Ż


19,7

Szosa asfaltowa Karasiewo - Kotowina, jedziemy w lewo. Do sklepu w Karasiewie w prawo 1 km.

0,5

A


20,2

Rozjazd przed mostem na Rospudzie w Kotowinie jedziemy pod górkę w prawo. Z widocznego mostu na Rospudzie [520], we wsi Kotowina mamy ładny widok na rzekę. Jadąc na wprost - przez most i dalej asfaltową szosą dojedziemy do Bakałarzewa skąd przez Taciewo lub Kuków możemy jechać do Suwalskiego Parku Krajobrazowego.

0,4

Ż


20,6

Rozjazd przed zabudowaniami - w lewo.

0,6

Ż


21,2

Pomijamy drogę odchodzącą w prawo, na szczycie górki punkt widokowy [521], jezioro Okrągłe po lewej stronie.

0,3

P


21,5

W prawo i przez osiedle domków letniskowych, po lewej widok na jezioro Okrągłe częściowo zarośnięte grążelami, grzybieniami oraz inną roślinnością wodną. Duża ilość roślinności sprzyja zakładaniu lęgowisk ptactwa wodnego. 

0,7

P


22,2

Odchodzi droga polna z prawej do tyłu, my jedziemy na wprost. Punkt trudny-prosimy zachować czujność, zwłaszcza jadący w przeciwnym do opisu kierunku.

0,2

P

Słup ze znakami

22,4

Skrzyżowanie dróg polnych, w lewo.

0,3

P


22,7

Początek lasu (grzybowego) nad jeziorem Bolesty [522] - długość 5,8 km, piękne jezioro rynnowe leżące na szlaku spływów Rospudą (we wrześniu możemy zajechać na grzyby).

0,6

P


23,3

Rozjazd na leśnej polanie, w lewo, wzdłuż Bolest.

1,0

P


24,3

Most na Czerwonce [523], na wprost. Dobry dostęp do brzegu, miejsce na odpoczynek i kąpiel.

0,5

P

wiata

24,8

W prawo do asfaltu w Bolestach.

1,4

Ż


26,2

Asfalt w Bolestach [524], skręcamy w lewo. PKS.

2,0

A


28,2

Przed Wierciochami skręcamy na drogę żużlową w prawo. Pod koniec odcinka przekraczamy dawną, łatwą do odczytania w terenie granicę Prus Wschodnich. Około 1 km dalej sklep w Wierciochach. Przejeżdżając Wierciochy i jadąc dalej przez most przy młynie w Małych Raczkach dojedziemy do gościńca Raczki – Szczebra, który doprowadzi nas do Świętego Miejsca nad Rospudą i dalej do Puszczy Augustowskiej.

0,6

Ż


28,8

Na gościńcu, przy starej wierzbie w prawo do widocznych Wojnas i na wprost przez wieś, za wsią wjeżdżamy na dobrej jakości drogę żużlową i jedziemy do Markowskich. W Wojnasach [525] - 13 grudnia 1790 roku urodził się Krystyn Lach Szyrma- czołowy działacz polskiego życia naukowego i politycznego, pułkownik w Powstaniu Listopadowym, profesor filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Na emigracji w Anglii i Szkocji był działaczem polskiej masonerii. Przełożył na j.angielski Księgi Narodu Polskiego i Pielgrzymstwa Polskiego Adama Mickiewicza. Jego imię nosi olecki hufiec ZHP. Przystanek PKS.

6,2

Ż


35,0

Początek Markowskich, na prawo ruiny starego wiatraka typu holender (1986), który napędzał młyn i tartak. Za wiatrakiem droga z Godziejewa przez Krzyżewko, którą dochodzi skrót. Jedziemy na wprost drogą przez wieś. Markowskie [526]- we wsi mieszkał Jan Jeńczio (1792-1884) -  reformator, bibliofil próbujący zmienić styl życia chłopów mazurskich, reprezentant sekty gromadkarzy, czytających ewangelię i śpiewających pieśni w języku polskim. Przystanek  PKS.

0,8

A

Wiata przy skrócie- ruinach wiatraka.

35,8

Koniec Markowskich, rozjazd przy krzyżu- w lewo.

0,1

A


35,9

Z lewej dochodzi droga z Wieliczek, w tym miejscu kończy się szlak czerwony, dalej jedziemy szlakiem niebieskim na wprost.

0,4

Ż


36,3

Po lewej stronie drogi Markowskie Bagna [527] (powierzchnia 660 ha)- rozpoczęto je osuszać w 1870 r. Dziś, gdy kanały, rowy i torfowiska pozarastały, teren ten jest mało dostępny i stanowi ostoję zwierzyny - zaglądają tu w swych wędrówkach nawet łosie.

2,2

Ż

Wiata


Po prawej na skraju Markowskich Bagien, cmentarz wojenny [528] z I wojny światowej, niedawno został odrestaurowany. Pochowano na nim 117 żołnierzy niemieckich i 41 Rosjan.




38,5

Rozjazd w Krupinie, jedziemy asfaltem w lewo. Na rozjeździe dróg w Krupinie, rośnie drzewo [529] zasadzone na pamiątkę plebiscytu z 1920 r. We wsi znajdziemy przykłady mazurskiego budownictwa drewnianego. Sklep, PKS.

2,1

A


40,6

Skrzyżowanie w Imionkach - w prawo. Imionki -  przedwojenny majątek oleckiego pastora, park podworski oraz stary spichlerz [530]. Jadąc dalej, po lewej, dawna stacja kolejowa, obok której widoczny jest hangar na lotnisku dla motolotni. Stacja  PKS.

2,2

A


42,8

Znany już nam południowy kraniec jeziora Olecko Wielkie. Koniec szlaku niebieskiego. Do miasta jedziemy po znakach czerwonych lub niebieskich (pojawią się przy drodze z Lesku) - które doprowadzą nas do kamiennego mostku- punktu startu. Znajdujemy się przy Szubienicznej Górze [531], gdzie „złodzieje, podpalacze i ci, co ich w domach przetrzymują, śmiercią powrozową na gardle powinni być karani”. Dzisiaj nie straszy widok szubienicy ale zachęca do odpoczynku urokliwe miejsce . Ze wzgórza mamy doskonały punkt widokowy na zatokę Szyjka.

3,0

A


45,8

Kamienny mostek po znakach czerwonych.

--

--


* A – nawierzchnia bitumiczna (asfalt); B – bruk; Ż – droga gruntowa utwardzana żwirem, żużlem itp.; P –   droga gruntowa nieutwardzona (piaszczysta).


Statystyka szlaku

Długości odcinków szlaku na terenie poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego


Jednostka samorządu

Długość odcinka na terenie miasta/ powiatu [km]

POWIAT OLECKI

30

POWIAT SUWALSKI

15,8

RAZEM

45,8


Długości odcinków szlaku z podziałem na rodzaje nawierzchni

Rodzaj nawierzchni

Długość odcinka [km]

%

Asfalt

12,9

28

Bruk

0,7

1,5

Droga gruntowa utwardzana żwirem, żużlem itp.

22,9

50

Droga gruntowa nieutwardzona

9,3

20,5

Inna (jaka?)



RAZEM

45,8

100

mapka szlak 13 i 14


POWRÓT  Drukuj   Generuj PDF
Decyzja użytkownika w zakresie plików Cookie na niniejszej stronie

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookie i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. W programie służącym do obsługi Internetu można zmienić ustawienia dotyczące plików cookie.Korzystanie z tego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących plików cookie oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia.